Yürüyüş Fiilimsi mi? Fiilimsiler ve Yürüyüş Kelimesinin Dilbilgisi Açısından İncelenmesi

Yürüyüş Fiilimsi midir?

Dilbilgisi kurallarına göre, fiilimsiler fiillerin cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılabilen halleridir. Peki, ‘yürüyüş’ kelimesi fiilimsi midir? Bu sorunun cevabını verebilmek için öncelikle fiilimsilerin ne olduğunu ve türlerini anlamak gereklidir.

Fiilimsiler Nelerdir?

Fiilimsiler, fiillerin kök ya da gövdelerine getirilen belirli eklerle oluşturulan ve fiil anlamını koruyarak cümlede isim, sıfat ya da zarf görevi üstlenen sözcüklerdir. Fiilimsiler üç gruba ayrılır:

• İsim-fiiller (Mastarlar): Fiillere ‘-mak, -mek’ ekleri getirilerek oluşturulur. Örneğin, ‘koşmak’, ‘yazmak’.
• Sıfat-fiiller (Ortaçlar): Fiillere ‘-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş’ ekleri getirilerek oluşturulur. Örneğin, ‘koşan adam’, ‘gelmez olsun’.
• Zarf-fiiller (Bağ-fiiller): Fiillere ‘-ip, -erek, -meden, -ince, -dikçe’ gibi ekler getirilerek oluşturulur. Örneğin, ‘koşarak geldi’, ‘gülerek söyledi’.

Yürüyüş Kelimesinin Dilbilgisi Açısından İncelenmesi

‘Yürüyüş’ kelimesi, ‘yürü-‘ fiiline ‘-yüş’ eki getirilerek türetilmiştir. Bu ek, fiilden isim yapma eklerinden biridir. Dolayısıyla ‘yürüyüş’ kelimesi bir fiilimsi değil, fiilden türetilmiş bir isimdir. Fiilimsilerin aksine, ‘yürüyüş’ kelimesi artık bir fiil anlamı taşımaz ve cümlede sadece isim olarak kullanılabilir. Örneğin, ‘Sabah yürüyüşü sağlık için faydalıdır.’ cümlesinde ‘yürüyüş’ kelimesi isim görevindedir.

Sonuç olarak, ‘yürüyüş’ kelimesi fiilimsi değildir. Fiilimsiler fiil anlamını korurken, ‘yürüyüş’ kelimesi fiilden türetilmiş bir isimdir ve fiil anlamını taşımaz. Dilbilgisi kurallarını doğru bir şekilde uygulayabilmek için fiilimsiler ile fiilden türetilmiş isimler arasındaki farkı iyi anlamak gereklidir.

Türkçede fiilimsiler ve yürüyüş örneği

Fiilimsiler, Türkçe dilbilgisinde fiillerin cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen halleridir. Bu yapılar, fiillerin çekimlenmiş hallerinden farklı olarak, bir eylemi isimleştirerek, nitelik belirterek veya durum bildirerek cümleye anlam katarlar. Yürüyüş örneği üzerinden gidecek olursak, ‘yürüyüş’ kelimesi ‘yürümek’ fiilinden türetilmiş bir isim-fiil (mastar) örneğidir. Bu tür fiilimsiler, fiilin adlandırılmış hali olarak kabul edilir ve cümlede isim görevi görürler. Örneğin, ‘Yürüyüş yapmak sağlıklıdır.’ cümlesinde ‘yürüyüş’ kelimesi, bir eylemi isim olarak ifade etmektedir.

Yürüyüşün fiilimsi olup olmadığını nasıl anlarız?

Bir kelimenin fiilimsi olup olmadığını anlamak için, o kelimenin bir fiilden türetilip türetilmediğine ve cümlede hangi görevde kullanıldığına bakmak gerekir. ‘Yürüyüş’ kelimesi, ‘yürümek’ fiilinden ‘-yüş’ eki alarak türetilmiştir ve bu ek, fiilin isim halini oluşturan eklerden biridir. Dolayısıyla, ‘yürüyüş’ bir fiilimsidir. Fiilimsilerin bir diğer özelliği de cümlede isim, sıfat veya zarf olarak kullanılabilmeleridir. ‘Yürüyüş’ kelimesi de cümlede isim görevi gördüğü için fiilimsi olduğu rahatlıkla söylenebilir.

Fiilimsi çeşitleri arasında yürüyüş nerede yer alır?

Fiilimsiler üç ana gruba ayrılır: isim-fiiller (mastarlar), sıfat-fiiller (ortaçlar) ve zarf-fiiller (ulaçlar). ‘Yürüyüş’ kelimesi, bu sınıflandırmada isim-fiiller grubunda yer alır. İsim-fiiller, fiillerin isim gibi kullanılabilen halleridir ve genellikle ‘-mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş’ ekleriyle türetilirler. ‘Yürüyüş’ kelimesi de ‘-yüş’ eki alarak oluşturulmuş bir isim-fiildir. Bu tür fiilimsiler, cümlede özne, nesne veya yüklem olarak kullanılabilirler. Örneğin, ‘Yürüyüş benim için bir tutkudur.’ cümlesinde ‘yürüyüş’ özne görevindedir ve isim-fiil olarak kullanılmıştır.